مشاهده اجتماعی در روابط عمومی، به معنای چشمباز و گوشتیز داشتن سازمان برای درک فضای جامعه است. این فرآیند، ترکیبی از گردآوری هوشمندانه اطلاعات از محیط پیرامون (چه در فضای آنلاین و چه در دنیای واقعی) و سپس تحلیل این دادهها برای تصمیمگیری هوشمندانه است.
در این مسیر، "شنیدن اجتماعی" بخش حیاتی و عملیاتی مشاهده است؛ یعنی گوشدادن مداوم و نظاممند به گفتگوهای عمومی درباره برند، رقبا و موضوعات مرتبط در شبکههای اجتماعی، رسانهها و سایر کانالها. شنیدن اجتماعی، صداها و احساسات را مستقیماً ضبط میکند.
اما مشاهده اجتماعی فراتر از شنیدن است. این مفهوم با کنار هم گذاشتن تمام دادههای شنیده شده، همراه با اطلاعات حاصل از نظرسنجیها، تحولات بازار و تحلیل رقبا، تصویر بزرگتر و جامعتری میسازد. مشاهده اجتماعی به سؤالات کلیدی پاسخ میدهد: این گفتگوها از کجا سرچشمه میگیرد؟ روندهای اصلی چیست؟ این اتفاقات چگونه بر شهرت و ارتباطات سازمان تأثیر میگذارند؟

به بیان ساده، اگر شنیدن اجتماعی مانند گوش دادن به اظهارنظرهای فردی افراد در یک مهمانی بزرگ باشد، مشاهده اجتماعی مانند نگاه کردن به کل مهمانی، تحلیل جو حاکم، تشخیص گروههای مختلف و درک جریان اصلی گفتگوها است.
هدف نهایی از این مشاهده، توانمندسازی روابط عمومی برای انجام اقدامات پیشگیرانه، خلق پیامهای مؤثر، مدیریت بحرانها قبل از وقوع و در نهایت، ساختن رابطهای مبتنی بر درک متقابل با جامعه است. در دنیای امروز، سازمانهای موفق، آنهایی هستند که بهجای عمل در خلا، بر اساس مشاهده دقیق و مستمر محیط اجتماعی خود حرکت میکنند.